صفحه بعد نخستین موضع‌گیری‌ها و واکنش‌ها صفحه قبل

نخستین موضع‌گیری‌ها و واکنش‌ها

نخستن موضع‌گیری ایران نسبت به قضیة فلسطین در همین کمیسیون آشکار شد. گرچه در ماه‌های مورد بحث، خود ایران گرفتار نابسامانى‌ها و کشمکش‌های پرتب و تاب بین نیروهای سیاسى گوناگون و نمایندگان آنها بود، سفیر کبیر ایران در آمریکا و نماینده دایم ایران در سازمان ملل متحد اعلام موضع کرده، با طرح تقسیم فلسطین مخالفت نمود. از دیدگاه ایران هرگونه تقسیم فلسطین به معنای آتش‌افروزی در خاورمیانه بود و مىبایست به هر طریق ممکن از عملى شدن این طرح جلوگیری و یک دولت ائتلاف عربى ـ یهودی ایجاد مىشد. ولى همین که گزارش‌های حاوی دو، پیشنهاد تقسیم فلسطین و ایجاد دولت ائتلافى منتشر شد، «جراید عرب به هر دو پیشنهاد تاختند». [۶]

هنگامى که مجمع عمومى سازمان ملل متحد تشکیل شد، وزیر امور خارجة آمریکا در سخنرانى خود «از زحمات اعضای کمیسیون بازجویى قدردانى نموده، اظهار داشت که دولت او نظر اکثریت را قبول دارد». نمایندگان دول عربى بىدرنگ واکنش نشان داده، «به نماینده آمریکا سخت حمله کردند و در تمام مدت دو ماه و نیم مجمع عمومى به هیچ یک از [پیشنهادهای] هیئت نمایندگى آمریکا راجع به مسائل مختلف... رأی موافق ندادند». [۷]

مجمع عمومى، کمیسیون ویژه‌ای را مأمور مطالعة گزارش کمیسیون بازجویى کرد که سه هفته به طول انجامید. در این مدت نمایندگان آژانس یهود و کمیتة عالى عرب فلسطین «خود را به آب و آتش زدند تا نظر اعضای مجمع را جلب کنند. نمایندگان دول عرب از نماینده ایران خواستند تا از نظر آنها دفاع نمایند و نمایندگى ایران هم اعلام کرد با هر پیشنهادی که مخالف روح منشور باشد مخالفت خواهد نمود.» ولى رفته رفته آشکار مىشد که اوضاع بر وفق مراد اعراب نیست؛ چرا که شوروی «با تقسیم فلسطین موافقت نمود»، بقیة دول معظم کلى گویى کردند و «اکثریت نمایندگان دول آمریکای لاتین هم طرفدار تقسیم بودند». [۸] پس از پایان بررسی‌ها و مطالعات، پیشنهاد تقسیم فلسطین «با اکثریت عادی تصویب ولى حایز اکثریت دو ثلث که لازمه تصویب مسایل مهم در مجمع عمومى»، بود، نشد و بنابراین «اعراب مختصر امیدی داشتند». «متأسفانه در روزهای آخر موافقان تقسیم هرچه در قوه داشتند برای جلب موافقت دولى که تا آن تاریخ مردد بودند به کار بردند و از قرار معروف دولت آمریکا و آژانس یهود، اولى از تحبیب و تهدید و دومى از تطمیع فروگذار نکردند». [۹]

سرانجام در ۸ آذر ۱۳۲۶ (۲۹ نوامبر ۱۹۴۷)، که روز پایانى مجمع عمومى بود، پیشنهاد تقسیم فلسطین به «دو دولت مستقل عرب و یهود، با اکثریت ۳۳ رأی موافق در مقابل ۱۳ رأی مخالف و ده ممتنع تصویب و نمایندگان دول عرب به صورت اعتراض از تالار مجلس خارج شدند.» بر پایة این قطعنامه قیمومت انگلیسى در فلسطین پایان مىیافت و قوای انگلیس مىبایست هرچه زودتر خاک فلسطین را ترک مىکرد. بدین ترتیب «تبلیغات ماهرانة آژانس یهود» و نفوذ صهیونیست‌های آمریکایى باعث شد تا مجمع عمومى در یکى از نخستین تصمیم‌گیری‌های مهم خود «برخلاف حق و انصاف» و روح و منشور این نهاد بین‌المللى رفتار کند. [۱۰]

یهودی‌ها بلافاصله دست به کار شدند تا زمینه‌های تأسیس یک دولت مستقل را فراهم کنند. آنان با فعالیت‌های گسترده خود و پشتیبانى‌های بسیار حیاتى آمریکا، انگلیس و صهیونیست‌ها، امکانات و زمینه‌های لازم را فراهم کرده، سرانجام در ۲۴ اردیبهشت ۱۳۲۷ تأسیس دولت اسرائیل را اعلام کردند. دولت‌های عربى بىدرنگ به سرزمین اسرائیل یورش بردند ولى چند ماه بعد شکست خوردند [۱۱] و بدین ترتیب نخستین جنگ اعراب و اسرائیل پایان یافت.

صفحه بعد فهرست صفحه قبل