خاورمیانه صفحه قبل

خاورمیانه

درپی ۲۶ ماه منازعه در سرزمین‌های اشغالی تغییر و تحولات اخیر احزاب اسرائیلی نشان از شرایطی است که مخاصمات دو طرف طی ماه‌های آتی با آن روبه‌رو خواهد شد. همین یک ماه قبل بود که اختلاف نظر در کابینه دولت یهود آن چنان بالا گرفت که موجب شد وزرای حزب کار از کابینه شارون کناره‌گیری کنند و دولت او را در آستانه فروپاشی قرار دهند اما شارون به احزاب راست افراطی روی آورد و دولتی را به وجود آورد که بسیاری از آن به عنوان تندورترین دولت اسرائیل در تاریخ ۵۰ ساله کشور یهود یاد کردند.
فروپاشی کابینه اسرائیل، شارون را واداشت با رقیب سرسخت درون حزبی خود بنیامین نتانیاهو که طی ماه‌های اخیر در کش ‌و قوس کنار گذاشتن شارون از رهبری لیکود بوده ائتلاف کند و به او سمت وزارت خارجه را پیشنهاد دهد. هفته گذشته برای شارون و سیاست‌هایش روزی سرنوشت‌ساز بود چرا که او و نتانیاهو در انتخابات دورن حزبی برای اجراز رهبری حزب به رقابت با هم پرداختند. آن‌گونه که بن سیمون از تحلیلگران سیاسی روزنامه هارآتص نوشت این رقابتی بین میهن‌پرست‌ترین چهره حزبی با جذابیت‌ترین و مقبول‌ترین فرد در این حزب بود اما در نهایت این میهن‌پرستان بودند که به توفیق دست یافتند. تغییر و تحولات در احزاب اسرائیل به همین جا ختم نشد. حزب کارگر که از مدت‌ها قبل عرصه رویارویی میانه‌روهای اسرائیلی شده بود نیز رهبری خود را به ژنرال سابق اسرائیلی که امروز به حامی پروپاقرص برقراری صلح در کشور یهود تبدیل شده است، سپرد. عمران میتزنا سکاندار جدید ۵۶ ساله این حزب و ژنرال سابق ارتش اسرائیل به اولین کاندیدای احراز مقام نخست‌وزیر در اسرائیل تبدیل شده که آشکارا از اضمحلال و تخلیه شهرک‌های یهودی نشین در سرزمین‌های اشغالی سخن می‌گوید.
انتخابات پارلمانی ۲۸ ژانویه سال آینده میلادی در اسرائیل (۸ بهمن ماه سال جاری خورشیدی) به عرصه رویارویی جنگ‌طلبان و میانه‌روها بدل خواهد شد. چنان که حزب کارگز بتواند در این انتخابات به اکثریت پارلمانی دست پیدا کرده و سکان هدایت دولت اسرائیل را به دست گیرد و میتزنا بتواند طی یک سال به معاهده صلحی با فلسطینیان سدت یابد وعده داد اکثر یهودیانی که در شهرک‌های یهودی‌نشین مناطق اشغالی اقامت دارند را تخلیه کرده و سرزمین‌های یهود را با کشیدن حصار از مناطق فلسطینی‌نشین جدا خواهد کرد.
میتزنا در اظهاراتی بی‌سابقه ایجاد شهرک‌های اسرائیلی را خطایی تاریخی خوانده که اساساً نمی‌باید در قلب سرزمین‌های فلسطینی از زمین سر برمی‌آورد و گفته می‌شود در دیدار با گروهی از یهودیان آمریکایی که برای آشنایی با وضعیت اسرائیل به تل‌آویو سفر کرده بودند میتزنا از شهرک‌های یهودی نشین و رویای گسترش اسرائیل و تشکیل سرزمین بزرگ به عنوان خوابی یاد کرده که امروز قابل تعبیر نیست.
ظاهراً مخاطبان او با ناراحتی به اظهارات میتزنا واکنش نشان داده‌ بودند. آنان از اینکه رویای یهودیان غیر عملی از کار درآمده ابراز تاسف کردند اما شاید غیر قابل تعبیر خواندن این رویاها تلاشی از سوی حزب کارگر برای جلب نظر رای دهندگانی باشد که از سال‌ها رویارویی نظامی، کشتار و سرکوب به تنگ آمده‌اند. این در حالی است که در نظرسنجی‌های اخیر و به رغم بالا گرفتن اعتراضات محافل سیاسی به روش‌های سرکوبگرانه و بی‌ثمر شارون میزان حمایت از او کماکان در سطوح بالایی قرار داد. در آخرین نظرسنجی که توسط هارآتس صورت گرفته ۷۰ درصد اسرائیلی‌ها از شارون حمایت کردند. که دویست هزار شهروند واجد شرایط ساکن شهرک‌های اسرائیل در کرانه باختری و نوارغزه در زمره حامیان سرسخت شارون هستند. این نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد در حالی که لیکود احتمالا ۳۸ - ۳۵ کرسی در پارلمان اسرائیل موسوم به کنست کسب خواهد کرد حزب کارگر موفق به کسب ۲۰ تا ۲۱ کرسی پارلمانی در کنست ۱۲۰ عضوی خواهد شد.
یکی از مشکلاتی که دامنگیر رقابت‌های انتخاباتی حزب لیکود شد و بی‌شک موجب کاهش آرای این حزب در انتخابات هشتم بهمن ماه می‌شود رقابت‌های درون حزبی شارون و نتانیاهو است. نتانیاهو از عملکرد شارون انتقاد می‌کند، وضعیت اسرائیل را وخیم توصیف کرده و وعده‌هایی می‌دهد که بسیاری از اعضای حزب آنها را جذاب می‌پندارند. او به شدت از حمایت شارون از ایده کشور فلسطین انتقاد می‌کند و همین مسئله موجب شده راست‌گراهای افراطی در حزب و خارج حزب به او توجه بیشتری نشان دهند.
درست است که هنوز هم لیکود پیشتاز رقابت‌های سیاسی در اسرائیل است اما این بدان معنا نیست که حزب کارگر در جلب توجه مردم توفیقی کسب نکرده است. دیدگاه‌های میتزنا طی همین مدت کوتاهی که او به جای شائول موفاز به رهبری حزب رسیده حمایت عمومی بسیاری را جلب کرده است. به رغم ۲۶ ماه زد و خورد، حملات انتحاری به اهداف اسرائیلی‌ها کماکان خواستار ایجاد موانع در نقاط تماس دو طرف هستند اسرائیل در پی انعقاد معاهده اسلو در سال ۱۹۹۴ تمامی خط مرزی خود با غزه به طول ۵۰ کیلومتر را مسدود کرد و اکنون متخصصان نظامی اسرائیل در حال بررسی طرح‌هایی هستند که مرز ۴۵۰ کیلومتری اسرائیل با سرزمین‌های اشغالی در کرانه باختری که در جنگ ۱۹۶۷ اعراب و اسرائیل به اشغال اسرائیلی‌ها درآمد را مسدود می‌کند.
نظامیان اسرائیلی ادعا دارند مسدود کردن نواحی تماس دو طرف با حصار یا سایر راهکارهای جداکننده قلمرو دوطرف، موجب افزایش امنیت اسرائیلی‌ها شده و مانعی بر سر راه نفوذ رزمندگان فلسطینی خواهد بود که با هدف انجام حملات انتحاری به داخل قلمرو کشور یهود رسوخ می‌کنند.
این در حالی است که در عمل امکان ایجاد موانع فیزیکی در نقاط تماس قلمرو دو طرف وجود ندارد. شهرک‌های یهودی نشین آن‌چنان در دل سرزمین‌های فلسطینی‌ تنیده شده‌اند که ایجاد هرگونه دیواره یا حایل جدا کننده‌ای عملاً مانع از ادامه حیات و رفت‌و‌آمد آزادنه فلسطینیان در سرزمین‌های تحت تسلط حاکمیت خودگردان می‌شود و به همین جهت بسیاری این طرح را ناشدنی و غیرعملی می‌پندارند.
هر چند ایجاد حایل‌های جداکننده با وجود شهرک‌های اسرائیلی ناممکن به نظر می‌رسد اما تخلیه‌ این شهرک‌ها می‌تواند شرایطی را فراهم آورد که براساس آن ایجاد حایلی بین دو طرف ممکن شود و ادعاهای اخیر میتزنا را به همین دلیل می‌توان تا حدودی صائب دانست. با قرین به صحت تلقی کردن ادعاهای میتزنا به جرات می‌توان گفت انتخابات پارلمانی آتی در اسرائیل عرصه رویارویی صلح‌طلبان با حامیان سرکوب گسترده فلسطینیان باشد.

فهرست صفحه قبل