صفحه بعد	تشکل حقوقى عدالت و اقدامات آن براى اعراب ۴۸	صفحه قبل
تشکل حقوقى عدالت و اقدامات آن براى اعراب ۴۸ عدالت [۹] (مرکز قانونی دفاع از حقوق اقلیت عرب در اسرائیل) به‌عنوان یکى از بزرگ‌ترین سازمان‌هاى غیردولتى حقوقى در اراضى اشغالى ۱۹۴۸ به‌شمار می‌آید که در سال ۱۹۶۶ توسط تعدادى از حقوقدانان و وکلاى عرب ۴۸ تأسیس گردید. [۱۰] الف) اهداف تشکل عدالت هدف اصلى این تشکل حقوقى حمایت از حقوق اقلیت عرب فلسطینى در اراضى اشغالى ۱۹۴۸ و تلاش در راستاى رفع تبعیضات حقوقى رژیم صهیونیستى علیه این دسته از اعراب و دستیابى آنها (اعراب ۴۸) به حقوق سیاسى، اجتماعى و فرهنگى برابر با یهودیان می‌باشد. [۱۱] ب) برنامه‌ها و فعالیت‌ها این سازمان حقوقى غیردولتى در ۸ شاخه حقوقى (حقوق اقتصادى، سیاسى، فرهنگى، اجتماعى، زمین و مسکن، زندانیان، زنان فلسطینى و زبان) فعالیت مى‌کند که مهم‌ترین برنامه‌هاى آن به شرح ذیل می‌باشد: [۱۲] تلاش در جهت بهبود وضعیت حقوقى اقلیت عرب در اراضى اشغالى ۱۹۴۸ و دستیابى آنها به حقوق برابر با یهودیان در زمینه‌هاى مختلف اجتماعى، سیاسى، فرهنگى و اقتصادى فراهم آوردن زمینه‌هاى لازم براى بحث و تبادل‌نظر میان مؤسسات و نهادهاى حقوقى با سازمان‌هاى غیردولتى فلسطینى (در مناطق اشغالى ۱۹۴۸) به‌منظور دفاع از حقوق اعراب ۴۸ آموزش وکلاى جوان فلسطینى و دانشجویان حقوق و ایجاد دوره‌های کارآموزی در جهت تربیت نسل جدید از وکلاى حقوق‌بشر تشکیل میزگردها و نشست‌هاى کارى در رابطه با وضعیت حقوقى اعراب در داخل اسرائیل انتشار گزارشات سالیانه در ارتباط با اوضاع و مشکلات حقوقى اعراب در اراضى ۱۹۴۸ و تبعیضات قانونی رژیم صهیونیستى علیه آنها (در همین زمینه این مرکز یک ژورنال حقوقى را نیز منتشر می‌کند). ج) عملکرد حقوقى عدالت در قبال اعراب ۴۸ از اولین اقدامات عدالت در زمینه دفاع از حقوق اقلیت عرب فلسطینى ساکن در اراضى اشغالى ۱۹۴۸، گزارشى بود که این سازمان در اوایل ماه مارس ۱۹۹۸ به‌منظور محو همه اشکال تبعیض نژادى در اراضى اشغالى ۱۹۴۸ به کمیته بین‌المللى مبارزه با تبعیض نژادى ـ سازمان‌ملل ـ ارائه داد. عدالت در این گزارش مفصل، به معرفى قوانینى پرداخته بود که در آنها تبعیض آشکار علیه اعراب ۴۸ وجود دارد و حقوق و برترى را به یهودیان اختصاص می‌دهد و به وضوح حقوق اقلیت عرب را محدود می‌کند. کمیته نیز پس از بررسى محتواى این گزارش و تصویب آن در آوریل سال ۱۹۹۸ اوضاع شهروندان عرب داخل اسرائیل را مورد بررسى قرار داده و از ظهور پدیده نژادپرستى علیه شهروندان عرب و افزایش تبعیضات منفى قانونى رژیم صهیونیستى علیه آنها اظهار نگرانی کرده و این رژیم را به‌دلیل عدم اجراى اصول و مقررات بین‌المللى محکوم نمود. [۱۳] کمیته بین‌المللى مبارزه با تبعیض نژادى سازمان‌ملل در واکنش به این اقدام از رژیم صهیونیستى درخواست نمود تا قوانین خود را اصلاح کند و شکاف‌هایى را که در زمینه‌هاى مختلف زندگى باعث جداسازى شهروندان عرب از یهودیان شده است را پر کند. [۱۴] ثبت کمیته منطقه‌اى دفاع از حقوق رانده‌شدگان عرب توسط «اداره ثبت احزاب و نهادهاى اسرائیل» در ماه می ۱۹۴۸ را باید از دیگر اقدامات حقوقى مثبت و سازنده متشکل عدالت- به نفع اقلیت عرب ۴۸- قلمداد کرد. قضیه بدین ترتیب بود که اداره ثبت احزاب اسرائیل در سال ۱۹۹۹ از ثبت کمیته مذکور به عنوان یک انجمن- به دلیل غیرقانونی خواندن اهداف آن- خوددارى کرد که در پى این مسأله، تشکل عدالت این امر را به دادگاه مرکزى قدس ارجاع نمود و مدعى شد که براساس قانون انجمن‌ها، مصوب ۱۹۸۹ و طبق احکامى که دادگاه عالى اسرائیل تاکنون صادر کرده است، عدم ثبت این انجمن نقض حق تشکیل احزاب و تشکل‌هاست. سرانجام پس از تلاش‌هاى بسیار تشکل عدالت در این زمینه، توافق حاصل شد که کمیته رانده‌شدگان با اسم اصلى خود به ثبت برسد و اهداف و برنامه‌هاى قبلى آن مطابق گذشته باشد و اصلاحات کمى نیز در اساسنامه کمیته صورت گرفت و این توافق از سوى دادگاه نیز به تأیید رسید. [۱۵] در سال ۱۹۹۹ نیز سازمان حقوقى عدالت وکالت سه پرونده مربوط به فرزندان شهروندان عرب که در خارج از اسرائیل متولد شده بودند را برعهده گرفت. وزارت کشور اسرائیل از دادن تابعیت و شناسنامه اسرائیلى به این اشخاص خوددارى می‌کرد و به آنها اعلام کرده بود که قانونا حق دریافت تابعیت را ندارند و براى آنها ویزاى توریستى صادر کرده که هر سه ماه یکبار آنها مجبورند آن را تمدید کنند. در همین راستا تشکل عدالت به دادستانى کل اسرائیل مراجعه و خواستار اعطاى فورى تابعیت و شناسنامه اسرائیلى به آنها شد تا حق شهروندى اسرائیل را به‌طور کامل کسب کنند. طبق قانون شهروندى مصوب ۱۹۲۵ فرزندان شهروندان عرب اسرائیلى به‌طور طبیعى تابعیت اسرائیلى پیدا مى‌کنند. عدالت درخواست کرد تا وزارت کشور رژیم صهیونیستى با صدور شناسنامه اسرائیلى براى آنها، شهروندى آنها به رسمیت شناخته شود و وزیر کشور نیز به همه کارمندان این وزارتخانه دستورات لازم را ابلاغ نماید و قانون شهروندى را به‌طور کامل براى آنها تشریح کند و به آنها دستور دهد تا سیاست تبعیض علیه شهروندان عرب و فرزندانشان را متوقف نمایند. عدالت همچنین اعلام کرد که شهروندان عرب ۴۸ در موارد مکرر در برخوردى که با وزارت کشور داشته‌اند، شاهد اعمال سیاست‌هاى تبعیض‌آمیز بوده‌اند. در نهایت پس از اقدامات و تلاش‌هاى ییگیر عدالت، هر سه شهروند موفق به کسب تابعیت و حق شهروندى اسرائیل از وزارت کشور گردیدند. [۱۶] شایان ذکر است که حضور چشمگیر و اثرگذار این سازمان در مجامع و کنفرانس‌هاى بین‌المللى از جمله اقدامات این سازمان براى آگاهى افکار عمومی داخلى و جهانى از وضعیت حقوق اقلیت عرب فلسطینى ساکن در اراضى اشغالى ۱۹۴۸ مى‌باشد. اما واقعیت این است که علی‌رغم تلاش‌هاى مستمر و پیگیر این سازمان که اقدامات مفید و مؤثرى را در جهت رفع برخى از تبعیضات قانونی علیه اعراب ۴۸ و بهبود وضعیت حقوقى آنها در جامعه اسرائیل انجام داده است، هنوز تلاش‌هاى بسیارى لازم است تا شهروندان عرب ۴۸ بتوانند از حقوق مساوى در زمینه‌هاى مختلف اجتماعى، سیاسى و فرهنگى و... با یهودیان برخودار شوند که در این راستا نقش سیاسى اقلیت عرب به‌ویژه احزاب عربى و نمایندگان آنها در کنست بسیار حائز اهمیت مى‌باشد و آنها می‌توانند با بهره‌گیرى از قدرت سیاسى‌شان نقش موثرى را در بهبود وضعیت حقوقى شهروندان عرب ۴۸، ایفا کنند.
صفحه بعد	فهرست	صفحه قبل