صفحه بعد دیدگاه‌ها و نظریات صفحه قبل

دیدگاه‌ها و نظریات

در ارتباط با راکتور هسته‌ای «دیمونه» به‌رغم آن‌که اطلاعات کم و ناقص است اما کارشناسان مسائل هسته‌ای بر این باورند که این راکتور، راکتوری است ویژه که آب سنگین طرز کار آن‌را تعدیل می‌کند. ضمن آن‌که در آن گرافیت نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. این دو عامل به حالتی کمک می‌کنند که تولید پلوتونیم مورد استفاده در تولید سلاح‌ هسته‌ای به خوبی در آن انجام شود. گذشته از این یکی از مشخصات مهم این راکتور آن است که به هنگام فعالیت، کار سوخت‌گیری آن انجام می‌شود. بنابراین نیازی به تعطیلی نیروگاه «دیمونه» برای سوخت‌گیری مجدد نیست. از نظر کارشناسان در هنگام سوخت‌گیری مجدد راکتور در حال فعالیت ـ بی‌آن‌که کار آن مختل شود ـ سه مزیت بسیار مهم برای تولید بمب‌های پلوتونیومی در بردارد:

میله‌های سوخت حاوی اورانیوم و پلوتونیم تازه را می‌توان پس از ماندن در مدتی بسیار کوتاه در راکتور به‌طور منظم استخراج کرد.
از آن‌جا که کار راکتور متوقف نشده است به سهولت بسیار بیشتری می‌توان این واقعیت را که میله‌ها تعویض شده و میله‌های جدیدتری جای آن‌ها را گرفته‌اند پنهان نگاه داشت. در نتیجه کنترل فعالیت‌ها یا انجام کار تجسسی در مورد آن بسیار دشوار خواهد بود.
فرآوری مجدد میله‌های سوختی با درجه احتراق پایین به‌منظور جدا ساختن پلوتونیم قابل شکافتن از سوخت اورانیوم غیرقابل شکافتن بسیار آسان است.[۱۱]
آن‌چه بر ابهامات درباره تاسیسات هسته‌ای اسرائیل به نحو محسوسی افزوده، جدا از سیاست‌های خاص اسرائیل در این خصوص، میزان خطراتی است که مرکز هسته‌ای «دیمونه» برای منطقه و جهان دارد. شاید یکی از دلایل مهمی که اسرائیل همواره از پذیرش مقررات بین‌المللی در این‌باره خودداری کرده است، در همین واقعیت نهفته باشد. به این ترتیب می‌توان گفت که مخالفت اسرائیل با پیوستن به معاهدات بین‌المللی نظیر پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای تنها به‌دلیل نگرانی از اعمال کنترل بین‌المللی بر تولید سلاح‌های هسته‌ای نباشد، بلکه پایین بودن ظریب ایمنی و فرسوده بودن تاسیسات مرکزی هسته‌ای دیمونه عامل مهمی در این باره است. تاسیسات هسته‌ای دیمونه برای فعالیتی ۳۰ ساله طراحی شده است. بنابراین در شرایط کنونی این تاسیسات از رده خارج و ضریب اطمینان‌بخشی آن‌ها به‌شدت کاهش یافته است. این واقعیت از این جهت مهم است که تشعشعات هسته‌ای آن برای کل منطقه خاورمیانه خطرناک توصیف می‌شود. در هر حال نگرانی از فرسودگی تاسیسات هسته‌ای دیمونه از دو جهت قابل تامل است:

اول، تخریب محیط‌زیست: براساس گزارش‌های موجود بیش از ۳۰ سال از زمان ساخت راکتور هسته‌ای «دیمونه» می‌گذرد. دیواره‌های راکتور به‌شدت فرسوده شده‌اند و در این وضعیت مقداری از تشعشعات رادیواکتیو نیروگاه به خارج رسوب می‌کند. این امر مخاطرات زیست‌محیطی و بهداشتی بی‌شماری برای همه ساکنان منطقه به‌صورت عمومی دارد.
دوم، موضوع دفن زباله‌های هسته‌ای: مسئولان امور محیط‌زیست رژیم صهیونیستی و فلسطین نگرانی شدید خود را درباره چگونگی دفن زباله‌های هسته‌ای راکتور هسته‌ای دیمونه اعلام کرده‌اند. چگونگی دفن زباله‌های این نیروگاه تاکنون یک راز باقی مانده است. اما برخی بر این باورند که اسرائیل زباله‌های اتمی را در صحرای نقب دفن می‌کند و یا این‌که در دریای سرخ می‌ریزد.[۱۲]
جالب توجه است که خطرات مرکز هسته‌ای دیمونه اسرائیل به‌طور کامل نادیده گرفته شده‌ است. اسرائیل حتی درباره سرنوشت اتباع خود و کارکنان این مرکز نیز نگرانی ندارد و انگار آن‌ها را بخشی از بهایی می‌داند که باید برای حفظ برتری استراتژیک قدرت نظامی در خاورمیانه پرداخت شود. اما ظاهراً این طرز تلقی مقامات اسرائیل از طرف خانواده کارکنان مرکز اتمی دیمونه قابل قبول نیست. به‌ویژه آن‌که گزارش‌های نگران‌کننده‌ای از افزایش بروز سرطان بین کارکنان این مرکز وجود دارد. به‌ طوری‌که گاه تظاهراتی در اعتراض به بی‌اعتنایی رژیم اسرائیل به سرنوشت کارکنان مرکز اتمی دیمونه برگزار ‌شده است.

به این ترتیب مشاهده می‌شود اسرائیل همچنان که در داخل نسبت به سرنوشت اتباع خود بی‌اعتنا است، درباره سرنوشت اتباع سایر کشورهای منطقه نیز بی‌‌تفاوتی خواهد بود. درست به همین دلیل است که اسرائیل تاکنون حاضر نشده است به هیچ کدام از درخواست‌های بین‌المللی برای اعمال نظارت بر تاسیسات هسته‌ای خود پاسخ مثبت بدهد. چنان‌که در سال ۱۹۹۶ که سازمان ملل متحد از همه کشورهای خاورمیانه درخواست کرد، معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را امضا کنند، قریب به اتفاق کشورهای خاورمیانه به این درخواست جواب مثبت دادند و رژیم اسرائیل تنها رژیمی بود که این درخواست را نادیده گرفت.[۱۳]

به هر حال، تولید بمب هسته‌ای در مرکز هسته‌ای «دیمونه» ادامه دارد. بعضی از اطلاعات حکایت از آن دارند که اسرائیل در تولید این‌گونه کلاهک‌ها با هیچ‌گونه محدودیتی روبه‌رو نیست. اهمیت این آزادی عمل زمانی روشن‌تر خواهد شد که وضعیت هسته‌ای اسرائیل را با سایر کشورهای منطقه از جمله ایران در نظر بگیریم. اعمال فشاری که از طرف آمریکا و آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای به ایران وارد می‌شود تا به پروتکل الحاقی بپیوندد در حال حاضر سنگین‌تر از آن است که بر کسی پوشیده باشد. این در حالی است که در ایران رسماً اعلام شده است که هدف راکتور هسته‌ای بوشهر مسالمت‌آمیز و در جهت تولید برق و مصارف صلح‌آمیز است. بازدیدهای مکرر کارشناسان آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای موید چنین برداشتی است. با این حال ایران به‌شدت تحت فشار بین‌المللی است و این در حالی است که امکانات هسته‌ای اسرائیل با کاربرد نظامی و تولید بمب هسته‌ای به‌طور کلی نادیده گرفته شده‌اند. این سیاست دوگانه است ولی تغییری در واقعیت‌ها نمی‌دهد. گمان می‌رود که قدرت‌های بزرگ همچنان به میراث بن‌گوریون که اسرائیل را در میان دریای عرب می‌دیده وفادار باقی مانده‌اند. سلاح‌های هسته‌ای اسرائیل، گسترش آن و نادیده گرفتن خطرات آن بی‌ارتباط با این برداشت نیست که بقای اسرائیل بستگی به قدرت نظامی و به‌خصوص انحصار سلاح هسته‌ای در خاورمیانه دارد. پذیرش این مطلب از طرف قدرت‌های بزرگ و به‌خصوص آمریکا و کشورهای اروپایی هر دلیلی که داشته باشد، سیاست دوگانه فعلی هسته‌ای را به خوبی توضیح می‌دهد. این برداشت وجود دارد که اگر زمانی مقامات اسرائیل به ‌هر دلیلی احساس کنند که موجودیت اسرائیل در خطر قرار دارد، استفاده از سلاح هسته‌ای را برای خود مجاز می‌دانند و این اصلی‌ترین خطر صلح و ثبات خاورمیانه است. بعضی از منابع عربی ادعا کرده‌اند که در جنگ رمضان ۱۹۷۳ که ارتش‌های عرب در حال پیشروی نظامی به داخل فلسطین اشغالی بودند و احتمال شکست نظامی اسرائیل قوت گرفته بود، مقامات اسرائیل آمادگی خود را برای استفاده از سلاح‌ هسته‌ای علیه مصر به اطلاع مقامات آمریکا رسانده بودند. ظاهرا در پی آن بود که آمریکا به‌صورت موثر دخالت کرد و از طریق برقرار کردن پل هوایی و رساندن اسلحه‌های پیشرفته باعث شکست ارتش مصر شد.

در هر حال اطلاعات قابل اتکایی وجود دارد که اسرائیل حدود ۴۰۰ کلاهک هسته‌ای آماده استفاده در اختیار دارد. البته مقامات اسرائیل هرگز تاکنون رسماً هسته‌ای شدن اسرائیل را نپذیرفته‌اند. هفته‌نامه الاسبوع العربی تعداد بمب‌های هیدروژنی اسرائیل را ۴۰۰ بمب اعلام کرده و اسرائیل را ششمین قدرت هسته‌ای جهان می‌داند.[۱۴] اما روزنامه گاردین چاپ لندن به نقل از یک مرکز علمی آمریکایی مرسوم به «فدراسیون دانشمندان آمریکایی» می‌گوید: که تصاویر ماهواره‌ای دریافتی از ایکونوس Iconovs حاکی است که اسرائیل بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ بمب هسته‌ای تولید کرده است.[۱۵] مدیر رادیو اسلام در سوئد در مصاحبه با واحد مرکزی خبر تعداد بمب‌های هسته‌ای اسرائیل را ۳۰۰ بمب اعلام کرده است. آقای احمد رامی این تعداد سلاح هسته‌ای اسرائیل را خطری جدی برای کل منطقه خاورمیانه ارزیابی می‌کند.[۱۶] از همین آمارهای متفاوت می‌توان چنین استنباط کرد که سیاست ابهام‌آمیز اسرائیل تا حد زیادی در سردرگم نگاه داشتن جهانیان موفق عمل کرده است. شاید قضاوت روزنامه تشرین چاپ دمشق را در این باره واقع‌بینانه‌تر می‌توان ارزیابی کرد، آن‌جا که می‌نویسد: تل‌آویو هیچ‌گاه به داشتن سلاح هسته‌ای اعتراف نکرده است، اما گزارش‌های رسانه‌های خارجی حاکی است که اسرائیل برای موشک‌های بالستیک خود کلاهک‌های هسته‌ای دارد.[۱۷]

دکتر علی منجی از استادان سازمان انرژی مصر تعداد سلاح‌های هسته‌ای اسرائیل را بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ دانسته و بر این باور است که اسرائیل با داشتن سلاح‌های هسته‌ای موازنه استراتژیک در خاورمیانه را دگرگون کرده است، به نحوی‌که منطقه به‌دلیل وجود این زرادخانه هسته‌ای نمی‌تواند از نعمت صلح و آرامش بهره‌مند شود.[۱۸]

صفحه بعد فهرست صفحه قبل