صفحه بعد	اهداف آذربایجان	صفحه قبل
ج) اهداف آذربایجان آذربایجان نیز در چهارچوب این روابط براى خود اهدافى تعیین و تعریف کرده است. دستیابى به سرمایه‌هاى جدید خارجى به امید سروسامان دادن به اقتصادى که براى چندین دهه متوالی به طریق دولتى اداره شده و کشور را تا مرز ورشکستگى کاملى کشانده است براى آذربایجان رویایى است که بى‌وقفه تکرار می‌شود. موضوع دیگر بحران قره‌باغ است که به‌رغم گذشت بیش از یک دهه هنوز به سرانجام نرسیده است. از نظر برخى از مقامات آذربایجان، اسرائیل نقطه اتکاء و پشتوانه محکمى براى حل این بحران می‌باشد. دو مسئله اخیر فضاى مناسبى را براى گسترش فعالیت‌هاى اسرائیل در آذربایجان فراهم مى‌سازد. به‌ویژه اینکه دو دولت روسیه و ایران از سوى برخى از مقامات آذربایجان به‌عنوان تهدیدهاى بالقوه براى این کشور به شمار مى‌روند گرایش به اسرائیل و غرب با برگزیده‌شدن برخى از احزاب و مقامات در جمهورى آذربایجان شتاب بیشترى به خود گرفت. در جبهه خلق گرایش ایران ستیزی شدیدى وجود داشت. دیدگاه‌هاى تند ایلچى بیگ در قبال ایران از سوى اسرائیل مورد حمایت واقع شد. روابط نوپاى ایران و آذربایجان با استقرار حکومت ایلچى بیگ رهبر جبهه خلق (از خرداد ۷۱ تا خرداد ۷۲) به‌شدت تیره گردید. او به خاطر سخنرانی‌هاى قبلى‌اش درخصوص وحدت دو آذربایجان از یک طرف و اتحاد با ترکیه، اسرائیل از طرف دیگر، عملاً دیپلماسى آذربایجان را با آنکارا و تل آویو همسو نمود. حتى وفا قلی‌زاده وزیر خارجه وقت جمهورى آذربایجان در دیدارى از اسرائیل گفته بود: «اگر اسرائیل به ما کمک نکند بنیادگرایى اسلامی چیره خواهد شد». [۸] این حرکات از طرف دیگر ناشى از ترس روى کار آمدن یک دولت هوادار ایران به خاطر جمعیت بسیار زیاد شیعه در این کشور است. محاکمه رهبران حزب اسلامی آذربایجان به صدور حکم زندان براى متهمین انجامید. در میان ادعاهاى دادستانی که قابل توجه بود آمده است: «یکى از وظایف محوله از سوى سرویس‌هاى ایران به حزب اسلامی آذربایجان ایجاد مانع در مقابل فعالیت شرکت‌هاى آمریکایى و اسرائیلى در جمهورى آذربایجان است». [۹] درخصوص سیاست ایران‌ستیزى رژیم صهیونیستى در آذربایجان باید اضافه کرد که اسرائیل با برانگیختن احساسات ناسیونالیستى و ملى‌گرایانه آذربایجان نسبت به ایران تلاش دارد که این روند به صورت زنده در میان افکار عمومى آذربایجان باقى بماند تا از نفوذ فرهنگى جمهورى اسلامى ایران جلوگیرى شود. در این راستا در کنفرانسى که در تاریخ ۲۳/۲/۱۹۹۵ از سوى گروه‌هاى ملى آذرى با نام ایران و مسئله آذربایجان در دانشگاه باکو برگزار شد خانم براندا شانز استاد دانشگاه تل‌آویو که از دعوت شدگان این کنفرانس بود در سخنرانی خود مدعى شد که جمهورى اسلامى ایران نسبت به جمهورى آذربایجان سیاست ستیزه‌جویانه‌اى در پیش گرفته است. [۱۰] جمهورى آذربایجان تلاش دارد با بهبود روابط با اسرائیل از نفوذ لابى‌هاى صهیونیست در کنگره آمریکا به سود آذربایجان بهره ببرد. از این رو دیدگاه‌هاى آقاى اعتبار محمداف رهبر حزب استقلال ملى آذربایجان قابل توجه است. وى در پاسخ به این سوال که هدف شما از سفر به اسرائیل چه بوده این‌گونه مى‌گوید: مى‌دانیم که عدم موفقیت دیپلماسى ما به این خاطر است که جوامع ارمنى در خارج (در کنگره آمریکا) فعالند اما متأسفانه ما هنوز یک جامعه متشکل آذربایجانی‌ها در خارج نداریم. جوامع یهودى می‌توانند با ما در مقابل ارامنه متحد شوند از این روى همکارى با اسرائیلى از اهمیت خاصى برخوردار است. [۱۱] همچنین حیدرعلى اف، رئیس‌جمهور آذربایجان در جمع رهبران و اعضاى گروه‌هاى یهودى آمریکا از آنها خواست که از منافع این کشور حمایت و حفاظت نمایند. رئیس‌جمهور آذربایجان نقش یهودیانی که از آذربایجان به اسرائیل مهاجرت کرده‌اند را در گسترش هر چه بیشتر مناسبات باکو- تل‌آویو مهم خواند و گفت: هم اکنون در اسرائیل خیابانى به نام باکو نامگذارى شده و یهودیان آذرى در آنجا اجتماعى از آذری‌ها را تشکیل داده‌اند. [۱۲] برخى دیگر از مقامات آذربایجان براى جلب همکارى بیشتر و گسترده‌تر اسرائیل، ایران را متهم به اتحاد با ارمنستان و اتخاذ سیاست ستیزه‌جویانه علیه آذربایجان مى‌نمایند. در این راستا نصیب نصیب‌زاده سفیر سابق جمهورى آذربایجان در ایران و از رهبران حزب مساوات که به اسرائیل سفر کرده بود در جمع تعدادى از کارکنان وزارت خارجه اسرائیل چنین بیان داشته است: گسترش مناسبات با اسرائیل براى ما ضرورى است هر چند که این امر عصبانیت ایران را بیشتر مى‌کند. آذربایجان براى برقرارى مناسبات عادى با ارمنستان و ایران دچار مشکل است زیرا این دو کشور داراى همفکرى و همکارى درباره قره‌باغ هستند و براى مقابله با همگرایى ایران و ارمنستان، لازم است آذربایجان روابط خود را با اسرائیل و ترکیه تقویت کند. [۱۳] در ادامه این روند در نشست غیرمترقبه میان حیدرعلى اف و بنیامین نتانیاهو، طرف اسرائیلى بر موضوع احداث خط لوله نفتى باکو- جیهان تأکید کرده و پیشنهاد نموده است که دولت آذربایجان این خط لوله را از طریق دریاى سفید تا اسرائیل امتداد دهد. [۱۴]
صفحه بعد	فهرست	صفحه قبل